Historie Starego Miasta (Rynek)

lektor Lektor
Rynek to serce każdego miasta. Przez wiele stuleci to tutaj odbywały się targi i jarmarki. Co ciekawe, w dawnym śląskim dialekcie języka niemieckiego określano go nie jako „Markt” (plac targowy), lecz jako „Ring”. Słowo to na zachodzie Niemiec oznaczało miejską obwodnicę, promenadę wiodącą wokół miasta. To wokół Rynku mieszkali najbogatsi mieszczanie w najlepszych kamienicach, tutaj znajdował się także dawny ratusz z kamienną wieżą. Do wielkiego zbiornika zlokalizowanego na rynku trafiła woda płynąca do miasta pierwszym drewnianym wodociągiem. W 1921 roku to stąd wyruszały zmobilizowane w Żorach i okolicznych wsiach oddziały powstańców, chcących przyłączyć Górny Śląsk do Polski. Rok później mieszkańcy miasta witali oddziały polskiego wojska, a kilka tygodni później – samego Naczelnika Państwa Marszałka Józefa Piłsudskiego. W najdawniejszych dziejach miasta rynek był także miejscem wymierzania sprawiedliwości. Podejrzani oraz skazani przestępcy trzymani byli w ratuszowym lochu. Nie zachował się do dziś pręgierz służący do odbywania kar przez drobniejszych przestępców. Żory nie miały też własnego kata, który w razie potrzeby przybywał prawdopodobnie z sąsiedniej Pszczyny. Pewnym jest jednak, że żorscy rajcy kary wymierzali, gdyż symbolizuje to znajdujący się do dziś w herbie miasta miecz. Cały herb zobaczyć można na froncie obecnego budynku ratusza. Oprócz miecza znajduje się na nim pół górnośląskiego złotego orła – symbol Piastów Górnośląskich, nadany miastu po to, aby mieszczanie pamiętali, komu zawdzięczają swe przywileje. Herb, a zwłaszcza jego odcisk na pieczęci, to najstarsze żorskie insygnium. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą bowiem z połowy XVI wieku. Pieczęć Miejska musiała być już używana dużo wcześniej, jednak najprawdopodobniej jej pierwszy egzemplarz spłonął w pożarze z 1454 roku. W porównaniu z pieczęcią całkiem nowym insygnium miejskim jest hejnał, który powstał z okazji jubileuszu 700-lecia istnienia miasta. Kiedyś grany wyłącznie w czasie uroczystości miejskich, współcześnie każdego dnia można rozbrzmiewa z budynku ratusza.

Więcej o: Pylon, wlot ul. Szerokiej do Rynku
zory