Historie Starego Miasta (Dworzec Autobusowy)

lektor Lektor
Początek ścieżki turystycznej „Stare miasto w Żorach” to dworzec autobusowy. Ulica Męczenników Oświęcimskich, którą właśnie idziemy, otacza żorskie stare miasto od północy i powstała najprawdopodobniej w pierwszej połowie XIX wieku po zasypaniu fosy miejskiej i rozebraniu większości murów obronnych. Nie wiemy niestety, jaką wtedy nosiła nazwę. Po roku 1913 mieszkańcy nadali jej imię Franza Nerlicha – długoletniego burmistrza Żor, który pełnił tę funkcję przez 29 lat bez przerwy (od 1884 do 1913 roku). Można śmiało powiedzieć, że wprowadził on Żory w wiek XX. Za jego rządów powstały nowoczesne wodociągi, zbudowano elektrownię, dworzec kolei żelaznej, pojawiły się pierwsze w mieście telefony, a także wybudowano nowy gmach szpitala. Jego postać dobrze zapisała się w pamięci zarówno żorzan przyznających się do narodowości niemieckiej, jak i wśród polskich działaczy narodowych. Dlatego nie zmieniono nazwy tej ulicy nawet po 1922 roku, kiedy to Żory znalazły się w granicach państwa polskiego. Dopiero dramatyczne wydarzenia roku 1945 zdecydowały o jej zmianie. Tędy bowiem przeszły przez miasto kolumny więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, prowadzonych przez oddziały SS w styczniu 1945 r. w kierunku Wodzisławia. Część więźniów zatrzymała się na nocleg w obozie Polenlager nr 95, znajdującym się także przy tej ulicy (w dawnych stajniach ułańskich). Widok wygłodniałych, bestialsko katowanych więźniów wstrząsnął żorzanami – zwłaszcza że wśród nich rozpoznali kilka osób narodowości żydowskiej, wywiezionych z miasta przez Niemców po rozpoczęciu okupacji. Dlatego po wyzwoleniu, w celu upamiętnienia tego wydarzenia, nadano tej ulicy obecną nazwę. W Żorach w trakcie przemarszu zamordowano 23 więźniów, których mogiła znajduje się na cmentarzu przy ul. Nowej. Burmistrzowi Nerlichowi poświęcona jest z kolei jedna z ławeczek na żorskim rynku. Czynione są także starania, by w celu przywróceniu pamięci o tej zasłużonej dla miasta postaci, nadać jego imię jednej z ulic w Żorach.

Więcej o: Dworzec Autobusowy
zory